Ustawa o przeciwdziałaniu korupcji z 2010 r. (dalej: Ustawa) obowiązuje w całej Wielkiej Brytanii i wszystkie firmy muszą być świadome jej wymogów. Ustawa obejmuje przestępstwo korporacyjne, jakim jest „zaniechanie przez organizacje komercyjne zapobiegania korupcji”. Obrona przed tym przestępstwem polega na upewnieniu się, że firma posiada odpowiednie procedury zapobiegające korupcji. Aby to zapewnić, zalecamy przeprowadzenie oceny ryzyka dla własnej firmy i wdrożenie odpowiednich procedur zgodności.
Jakie działania powinieneś podjąć?
- zapoznaj się z wytycznymi wydanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości
- przejrzyj bieżącą działalność swojej firmy i oceń ryzyko wystąpienia przekupstwa
- ocenić skuteczność środków, które obecnie wdrożyłeś, aby zapobiegać przekupstwu
- wprowadź wszelkie niezbędne aktualizacje do podręczników dla pracowników, na przykład do podręcznika dotyczącego zasobów ludzkich
- rozważ, czy konieczne jest przeprowadzenie specjalnego szkolenia personelu w zakresie przeciwdziałania korupcji
- rozważ, czy konieczne są zmiany w innych zasadach i procedurach, na przykład w procesach zatwierdzania i monitorowania wydatków
- poinformuj o zmianach, które wprowadziłeś do swoich zasad i procedur
- zastanów się, czy musisz przeprowadzić jakieś procedury należytej staranności.
Ustawa o przekupstwie z 2010 r
Ustawa zastąpiła, zaktualizowała i rozszerzyła poprzednie brytyjskie prawo dotyczące przekupstwa i korupcji. Obowiązuje ona w całym Zjednoczonym Królestwie i dotyczy wszystkich brytyjskich i zagranicznych przedsiębiorstw prowadzących działalność w Wielkiej Brytanii.
Przestępstwa określone w ustawie są zdefiniowane bardzo szeroko, a ustawa ma znaczny zasięg eksterytorialny, ponieważ obejmuje działania lub zaniechania mające miejsce poza Zjednoczonym Królestwem. Szczegółowe informacje na temat jej jurysdykcji można znaleźć w szczegółowych wytycznych, o których mowa poniżej w sekcji „Wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości”, a także w samej ustawie.
Czym jest przekupstwo?
Łapówkarstwo to szerokie pojęcie. W wytycznych uzupełniających opublikowanych wraz z ustawą, jest ono bardzo ogólnie definiowane jako „udzielenie komuś korzyści finansowej lub innej w celu zachęcenia tej osoby do wykonywania swoich funkcji lub działań w sposób niewłaściwy lub w celu nagrodzenia tej osoby za to, że już to zrobiła. Może to zatem obejmować próbę wpłynięcia na decydenta poprzez udzielenie mu jakiejś dodatkowej korzyści, a nie poprzez to, co można legalnie zaoferować w ramach procesu przetargowego”
Najważniejsze przestępstwa
Ustawa wyróżnia dwa rodzaje przestępstw:
- 1. Czynne przekupstwo
- Artykuł pierwszy Ustawy zakazuje oferowania, obiecywania lub dawania korzyści majątkowych lub innych korzyści (łapówek) innej osobie z zamiarem wywarcia wpływu na tę osobę w celu niewłaściwego wykonania jej obowiązków.
- 2. Przekupstwo bierne
- Artykuł drugi Ustawy zabrania żądania, wyrażania zgody na przyjęcie lub przyjmowania łapówki za niewłaściwe wykonanie funkcji lub czynności.
Ponadto istnieją dwa kolejne przestępstwa, które dotyczą konkretnie korupcji handlowej:
- 3. Przekupstwo zagranicznych funkcjonariuszy publicznych (FPO)
- Artykuł szósty Ustawy zakazuje przekupstwa funkcjonariuszy FPO w celu wpłynięcia na nich w ramach ich obowiązków służbowych i uzyskania lub zachowania działalności gospodarczej lub korzyści w prowadzeniu działalności gospodarczej.
- 4. Niepowodzenie organizacji komercyjnych w zapobieganiu przekupstwu
- Artykuł siódmy Ustawy wprowadza przestępstwo podlegające ścisłej odpowiedzialności, które zostanie popełnione, jeżeli:
-
- przekupstwo jest popełniane przez osobę powiązaną z odpowiednią organizacją handlową
- osoba ta zamierza zapewnić organizacji przewagę biznesową
- przekupstwo jest albo przestępstwem czynnym (art. pierwszy ustawy), albo przekupstwem funkcjonariusza FPO (art. szósty ustawy).
Oznacza to, że organizacja komercyjna popełnia przestępstwo, jeśli osoba z nią powiązana wręcza łapówkę innej osobie w celu osiągnięcia korzyści dla tej organizacji. To „przestępstwo korporacyjne” jest najistotniejszą i najbardziej kontrowersyjną zmianą w obowiązującym prawie i to właśnie na nie należy obecnie zwracać uwagę i w razie potrzeby przygotowywać swoją firmę.
Należy jednak zauważyć, że ustawa stanowi również, iż organizacje komercyjne mogą się bronić przed niezapobieganiem korupcji, jeśli wdrożyły „odpowiednie procedury” mające na celu uniemożliwienie osobom z nimi powiązanym przekupywania innych w ich imieniu. Ustawa nakłada na Sekretarza Stanu obowiązek opublikowania wytycznych dotyczących takich procedur.
Wyżsi rangą funkcjonariusze organizacji mogą również ponosić osobistą odpowiedzialność na mocy Ustawy za inne przestępstwa korupcyjne popełnione przez organizację, tj. przestępstwa korupcyjne czynne i bierne, a także przekupstwo FPO, jeśli udowodniono, że przestępstwo zostało popełnione za ich „zgodą lub przyzwoleniem”.
Ustawa szeroko definiuje „starszego urzędnika” jako obejmującego dyrektorów, kierowników, sekretarzy spółek i innych podobnych urzędników, a także osoby podające się za osoby pełniące taką funkcję.
Kluczowe definicje i terminologia
Aby w pełni zrozumieć wymogi Ustawy, konieczna jest znajomość szeregu kluczowych definicji.
Właściwa organizacja handlowa
Przestępstwo korporacyjne może zostać popełnione przez „odpowiednią organizację gospodarczą”, do której ogólnie zalicza się:
- każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą i zarejestrowany zgodnie z prawem obowiązującym w Wielkiej Brytanii lub będący spółką osobową utworzoną zgodnie z prawem obowiązującym w Wielkiej Brytanii, niezależnie od miejsca prowadzenia działalności
- każda osoba prawna lub spółka, niezależnie od miejsca jej zarejestrowania lub utworzenia, prowadząca działalność gospodarczą w Wielkiej Brytanii.
Podmioty dotknięte tym przestępstwem korporacyjnym będziemy nazywać „przedsiębiorstwami”.
Osoby powiązane
Przestępstwo korporacyjne odnosi się również do osoby „powiązanej” z organizacją komercyjną. Chociaż nie ma pełnej listy osób, które mogłyby zostać w niej ujęte, mówi się nam, że chodzi o osobę świadczącą usługi dla lub w imieniu organizacji, niezależnie od charakteru, w jakim to robi.
W związku z tym termin ten należy interpretować szeroko i chociaż podano przykłady pracownika, agenta lub spółki zależnej, może on również obejmować pośredników, partnerów joint venture, dystrybutorów, wykonawców i dostawców.
Wytyczne wydane przez Ministerstwo Sprawiedliwości (patrz poniżej) potwierdzają, że zakres „osób powiązanych” jest szeroki, i stanowią, że ma to na celu „objęcie całej gamy osób powiązanych z organizacją, które mogą być zdolne do dokonywania przekupstwa” w jej imieniu.
Niewłaściwe wykonanie
Zarówno przestępstwa korupcji biernej, jak i czynnej odnoszą się do „niewłaściwego wykonywania” funkcji lub czynności. „Niewłaściwe wykonywanie” obejmuje każde działanie lub zaniechanie, które narusza oczekiwanie, że dana osoba będzie działać w dobrej wierze, bezstronnie lub zgodnie z zaufaniem. Jest to obiektywny test oparty na tym, czego rozsądna osoba w Wielkiej Brytanii oczekiwałaby w odniesieniu do wykonywania danej czynności.
Wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości
Ustawa nakłada na Sekretarza Stanu obowiązek opublikowania wytycznych dla organizacji komercyjnych dotyczących procedur, które mogą one wdrożyć, aby zapobiec przekupstwu osób z nimi powiązanych. Jest to istotna wskazówka w kontekście zapewnienia obrony przed „przestępstwem korporacyjnym”.
Ministerstwo Sprawiedliwości (MoJ) wydało następujące formalne wytyczne ustawowe:
- Ustawa o przeciwdziałaniu korupcji z 2010 r. – wytyczne dotyczące procedur, które odpowiednie organizacje komercyjne mogą wdrożyć w celu zapobiegania korupcji osób z nimi powiązanych (art. dziewiąty Ustawy o przeciwdziałaniu korupcji z 2010 r.). Chociaż wytyczne nie mają charakteru normatywnego i nie zawierają pełnej listy kontrolnej wymogów, które firmy muszą spełniać, ich celem jest wyjaśnienie praktycznych wymogów ustawy. Zawarto również przykładowe studia przypadków, które nie stanowią części wytycznych wydanych na podstawie art. dziewiątego Ustawy.
Opracowano również pozaustawowe wytyczne dla małych przedsiębiorstw, zapewniające zwięzłe wprowadzenie do tego, w jaki sposób mogą one spełnić wymogi Ustawy:
Obrona firmy przed brakiem zapobiegania korupcji
Wszystkie firmy będą musiały zwrócić uwagę na nowe przestępstwo korporacyjne, jakim jest brak zapobiegania korupcji. Zakres działań będzie zależał od ryzyka korupcyjnego, na jakie narażona jest Twoja firma.
Jeśli firma będzie w stanie wykazać, że wdrożyła „odpowiednie procedury” zapobiegające korupcji, będzie miała pełną obronę przed przestępstwem korporacyjnym. Znaczenie „odpowiednich procedur” nie jest zdefiniowane w ustawie i w tym miejscu należy wziąć pod uwagę wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości.
Niniejsze wytyczne wymagają, aby procedury były dostosowane do indywidualnych okoliczności danej firmy, w oparciu o ocenę miejsca występowania ryzyka. W związku z tym, to, co uznaje się za „odpowiednie”, będzie zależało od ryzyka korupcyjnego, na jakie narażona jest firma, oraz jego charakteru, wielkości i złożoności.
Wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości uznają, że ustawa nie ma na celu nałożenia „pełnej mocy” prawa karnego na dobrze zarządzane przedsiębiorstwa w przypadku pojedynczego przypadku przekupstwa. Uznają również, że żadna firma nie jest w stanie zapobiegać przekupstwu w każdej sytuacji. Wytyczne dotyczące „szybkiego startu” dla mniejszych przedsiębiorstw stwierdzają, że „małe lub średnie przedsiębiorstwo, które jest narażone na minimalne ryzyko przekupstwa, będzie potrzebowało stosunkowo niewielu procedur, aby je zminimalizować”.
Od czego zacząć określanie podejścia potrzebnego w Twojej firmie? Wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości określają sześć zasad przewodnich dla firm, które chcą zapobiegać korupcji w ich imieniu (patrz panel poniżej). Zasady te nie mają jednak charakteru normatywnego.
Sześć zasad, którymi powinny kierować się procedury antykorupcyjne
Inne ważne sprawy
Gościnność korporacyjna
Potencjalnym obszarem zainteresowania w ramach Ustawy jest kwestia świadczenia i otrzymywania usług gościnności korporacyjnej, wydatków promocyjnych i innych tego typu wydatków biznesowych oraz ich postrzegania. Chociaż może to nie być istotnym problemem dla Twojej firmy, zwłaszcza biorąc pod uwagę poziom własnych wydatków, może być istotnym czynnikiem dla innych.
Wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości stanowią: „Wydatki na gościnność i promocję w dobrej wierze lub inne wydatki biznesowe, których celem jest poprawa wizerunku organizacji komercyjnej, lepsze zaprezentowanie produktów i usług lub nawiązanie serdecznych relacji, są uznawane za ugruntowany i ważny element prowadzenia działalności gospodarczej, a celem ustawy nie jest kryminalizacja takich zachowań. Rząd nie zamierza, aby ustawa zakazała uzasadnionych i proporcjonalnych wydatków na gościnność i promocję lub innych podobnych wydatków biznesowych przeznaczonych na te cele”
W dalszej części wytycznych czytamy: „Jasne jest jednak, że wydatki na gościnność, promocje lub inne podobne wydatki biznesowe mogą być wykorzystane jako łapówki”
Płatności ułatwiające
Płatności ułatwiające, czyli płatności mające na celu nakłonienie urzędników do wykonywania rutynowych funkcji, do których są zobowiązani, są łapówkami i w związku z tym są nielegalne na mocy Ustawy.
Kary
Kary związane z ustawą są znaczące. W przypadku skazania za jedno z głównych przestępstw korupcyjnych, osobie grozi kara do dziesięciu lat pozbawienia wolności i/lub grzywna w nieograniczonej wysokości. Firmom grozi grzywna w nieograniczonej wysokości.
Wyżsi rangą członkowie zarządu firmy mogą również podlegać karze więzienia, jeśli przekupstwo zostało popełnione za ich „zgodą lub przyzwoleniem”. Może również dojść do pozbawienia prawa do pełnienia funkcji dyrektora na dłuższy okres.
Wniosek
Kroki, które należy podjąć w celu zapobiegania korupcji, będą się wyraźnie różnić w zależności od firmy i nie wszystkie będą musiały wdrażać złożone procedury, aby sprostać wymogom ustawodawstwa. Wytyczne uzupełniające wydane przez Ministerstwo Sprawiedliwości podkreślają potrzebę podejścia opartego na zdrowym rozsądku.
Kluczowym punktem wytycznych „szybkiego startu” jest stwierdzenie, że „istnieje pełna obrona, jeśli można wykazać, że wdrożono odpowiednie procedury zapobiegające korupcji. Nie ma jednak potrzeby wdrażania procedur zapobiegających korupcji, jeśli nie istnieje ryzyko korupcji z Państwa strony”
