Í þessu upplýsingablaði eru kynntar þær ákvarðanir sem lítil fyrirtæki hafa varðandi gerð reikninga og skil á þeim til fyrirtækjaskrár. Taka þarf tillit til eðlis starfsemi fyrirtækisins, tegunda eigna sem það á og hvort utanaðkomandi eftirlit sé krafist/æskilegt.
Breskar reikningsskilareglur (GAAP) fyrir lítil fyrirtæki
Lítil fyrirtæki, eftir stærð, hafa eftirfarandi valkosti:
- að nota sama reikningsskilastaðal og bresk fyrirtæki sem eru ekki lítil – FRS 102
- að nota FRS 102 takmarkaða upplýsingagjöf (kafli 1A), eða
- þar sem við á, að beita öðrum staðli – fjárhagsskýrslustaðlinum sem gildir um örfyrirtæki – FRS 105.
Stærðartakmarkanir fyrir lítil og örfyrirtæki
Ríkisstjórnin hefur hækkað stærðarmörk fyrirtækja, sem taka gildi fyrir tímabil sem hefjast 6. apríl 2025 eða síðar.
Núverandi stærðarmörk til að teljast lítil eining eru sett fram hér að neðan:
| Núverandi | |
|---|---|
| Velta | 15 milljónir punda (áður 10,2 milljónir punda) |
| Heildareignir | 7,5 milljónir punda (áður 5,1 milljón punda) |
| Starfsmenn | 50 |
Stærðarmörkin til að teljast örfyrirtæki eru sett fram hér að neðan:
| Núverandi | |
|---|---|
| Velta | 1 milljón punda (áður 632.000 pund) |
| Heildareignir | 500.000 pund (áður 316.000 pund) |
| Starfsmenn | 10 |
Fyrirtæki þarf að uppfylla tvö af þremur ofangreindum skilyrðum í tvö ár í röð til að teljast lítið eða örfyrirtæki, nema um sé að ræða fyrsta árið sem fyrirtækið er starfandi, en þá þarf aðeins að taka tillit til þess árs. Veltumörkin eru leiðrétt ef reikningsárið er lengra eða styttra en tólf mánuðir.
Ákveðnar undantekningar eru frá ofangreindum stærðarmörkum fyrir lítil og örfyrirtæki sem settar eru fram í fyrirtækjalögum frá 2006. Ákveðnum gerðum aðila er óheimilt að útbúa reikninga fyrir örfyrirtæki, til dæmis góðgerðarfélög.
Lítil fyrirtæki höfðu áður möguleika á að skila ekki rekstrarreikningi sínum og/eða skýrslu stjórnar til Fyrirtækjaskrár, sem kallast að skila „styttum“ reikningum. Lítil fyrirtæki höfðu einnig möguleika á að útbúa minna ítarlega reikninga (stytta reikninga) fyrir félagsmenn, að því tilskildu að allir félagsmenn samþykktu árlega, og gátu síðan, við skil, valið að stytta efnahagsreikninginn, rekstrarreikninginn eða hvort tveggja. Góðgerðarfélögum var óheimilt að útbúa styttan reikning.
Vinsamlegast athugið að þótt gildistökudagur sé óþekktur hefur löggjöf sem breytir skráningarskyldu lítilla fyrirtækja verið samþykkt. Þetta þýðir að lítil fyrirtæki munu ekki lengur hafa þessa möguleika í boði.
Innihald reikninga öreininga
Reikningar örfyrirtækja eru mun styttri og einfaldari en þeir sem ella eru krafist fyrir lítil fyrirtæki. Örfyrirtæki eru ekki lengur skyldug til að útbúa stjórnarskýrslu.
Rekstrarreikningur og efnahagsreikningur innihalda færri upplýsingar. Til dæmis eru veltufjármunir sýndir samanlagt í efnahagsreikningnum frekar en að vera greindir í birgðir, skuldir og reiðufé.
Eftirfarandi atriði skulu birt neðst í efnahagsreikningnum:
- fyrirkomulag utan efnahagsreiknings
- meðaltal mánaðarlegra starfsmanna
- fyrirframgreiðslur, lán og ábyrgðir stjórnarmanna, og
- ábyrgðir, ófyrirséðar skuldbindingar og aðrar fjárhagslegar skuldbindingar.
Aðeins efnahagsreikningurinn og neðanmálsgreinarnar þurfa að vera skilaðar til Fyrirtækjaskrár. Rekstrarreikningurinn þarf ekki að vera skilað (þó að búist sé við að þetta breytist í náinni framtíð vegna afleiddrar lagasetningar sem ætlað er að styðja við lög um efnahagsbrot og gagnsæi fyrirtækja. Gert er ráð fyrir að lítil fyrirtæki verði skylt að skila rekstrarreikningi til Fyrirtækjaskrár í framtíðinni).
Fyrirtækið þarf ekki að framleiða (né skrá) dæmigerðar minnispunkta fyrir lítið fyrirtæki, svo sem:
- reikningsskilareglur
- atburðir eftir efnahagsreikning, og
- viðskipti tengdra aðila.
Ekki er hægt að beita reikningsskilum á sanngjörnu virði og öðrum reikningsskilareglum í reikningum öreininga, sem þýðir að endurmat eða mat á sanngjörnu virði er ekki leyfilegt.
Efni FRS 102 1A reikninga
Ársreikningar lítils aðila verða að gefa glögga mynd af eignum, skuldum, fjárhagsstöðu og hagnaði eða tapi litla aðilans á uppgjörstímabilinu.
Heildarársreikningur lítils fyrirtækis verður að innihalda allt eftirfarandi:
- fjárhagsreikningur eins og hann var á uppgjörsdegi
- rekstrarreikning fyrir uppgjörstímabilið, og
- athugasemdir við reikningana.
Yfirlit yfir sjóðstreymi er ekki krafist.
Eftirfarandi kann þó að vera krafist til að sýna rétta og sanngjarna mynd:
- Þegar lítil eining færir hagnað eða tap í öðrum heildartekjum er hvatt til að leggja fram yfirlit yfir heildartekjur, og
- Þegar lítið félag á viðskipti við hluthafa er hvatt til að leggja fram yfirlit yfir breytingar á eigin fé eða yfirlit yfir rekstrarreikning og óráðstafaðan hagnað.
Hvað varðar skýringar með ársreikningnum er ein mikilvæg undantekning veitt í tengslum við viðskipti tengdra aðila. Aðeins þarf að taka tillit til upplýsingagjafar um mikilvæg viðskipti tengdra aðila sem ekki eru gerð við eðlilegar markaðsaðstæður.
Samanburður á reikningum samkvæmt FRS 102 1A og FRS 105
Taflan hér að neðan sýnir kröfurnar, þar á meðal þær sem hvatt er til í FRS 102 kafla 1A og FRS 105:
| FRS 102 (1. kafli A) | FRS 105 | |
|---|---|---|
| Skýrsla stjórnar | Já | Nei |
| Rekstrar- og tapreikningur | Já | Já |
| Yfirlit yfir heildarafkomu / Yfirlit yfir heildarhagnað/tap | Hvatt | Nei |
| Yfirlit yfir breytingar á eigin fé / Rekstrarreikningur og óráðstafað hagnaður / Skýring um hluthafasjóði | Hvatt | Nei |
| Efnahagsreikningur | Já | Já |
| Yfirlit yfir sjóðstreymi | Nei | Nei |
FRS 105 einfaldar reikningsskilaaðferðina samanborið við 1. kafla A í FRS 102. Fjölmargir munir eru á 1. kafla A í FRS 102 og FRS 105 en þeir mikilvægustu eru eftirfarandi:
Endurmat / sanngjarnt virði eigna
Reikningshald á sanngjörnu virði er ekki heimilt samkvæmt FRS 105. Hins vegar heimilar (og í sumum tilfellum krefst) 1A-kafli FRS 102 að sumar eignir séu metnar á sanngjörnu virði árlega.
Eftirfarandi eignir og skuldir verða fyrir mestum áhrifum af reikningsskilum á sanngjörnu virði samkvæmt 1A. kafla:
- Fjárfestingareignir, til dæmis eignir sem eru haldnar til að afla leigutekna, ættu að vera endurmetnar árlega til sanngjarns virðis.
- Framvirkir gjaldeyrissamningar þurfa að vera endurmetnir á sanngjörnu virði á reikningsskiladegi.
- Lán sem greiða skal eða innheimta (til dæmis til eða frá stjórnarmanni) sem gjaldfalla eftir meira en eitt ár, með engum eða lægri vöxtum á markaðsvöxtum, verða að vera metin á núvirði framtíðarsjóðstreymis. Hins vegar er heimilt að slaka á þessari kröfu samkvæmt FRS 102 fyrir lítil fyrirtæki, við vissar aðstæður.
Frestaður skattur
FRS 105 heimilar félögum ekki að færa frestaðan skatt. Hins vegar krefst 1. kafli A í FRS 102 að frestaður skattur sé færður til reiknings vegna leiðréttinga á sanngjörnu virði og því líklegt að hann eigi sér stað oftar en áður.
